Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü
ve
Ege Üniversitesi Gözlemevi'nin
KURUCUSU

Prof.Dr. Abdullah KIZILIRMAK

( 16 Şubat 1925  Pınarbaşı Kayseri  -  04 Aralık 1983  İzmir )

 
Öğrenim Durumu    :
Lisans : A.Ü.F.F.   Matematik – Astronomi, 1947
Ph.D.   : A.Ü.F.F.  Astronomi,  1957
 
Akademik Ünvanları ve Alınan Yıllar  :
          Doç.Dr.    :  Ankara Ü.F.F.Astronomi Doçenti,  1960
          Prof.Dr.    :  Ege Ü.F.F.Astronomi Profesörü,  1966
 
Bugüne Kadar Bulunduğu Başlıca Görevler ve Traihleri:
           a)      Antakya Lisesi Matematik – Astronomi Öğretmenliği, 1947-1948,
b)      Yedek Subaylık, 1948-1949,
c)      Balıkesir Lisesi Matematik-Astronomi Öğretmenliği, 1949-1951,
d)      Ankara Atatürk Lisesi Matematik-Astronomi Öğretmenliği, 1951-1952,
e)      A.Ü.F.F.Astronomi Asistanlığı,  1952  - 1960,
f)       A.Ü.F.F.Astronomi Doçentliği,   1960  - 1963,
g)      E.Ü.F.F.Astronomi Doçentliği,    1963  - 1966,
h)      E.Ü.F.F.Astronomi Profesörlüğü ve Bölüm Başkanlığı, 1966-1981,
i)       Fırat Üniv.Fen Fakültesi Kurucu Dekanlığı, 1975-1976,
          j)       E.Ü.F.F.Dekanlığı, 1976-1981 (iki dönem).
 
Diğer Faaliyetleri ve Sorumlulukları:
         a)    Heidelberg Rasathanesi’nde, 1954-1956 (18 ay),
b)    Carl Zeiss Firmasında, 1958-1959 (6 ay),
c)    Edinburg Rasathanesinde, 1964 (4 ay)
d)    Virginia Üniversitesinde, (USA), 1966 (10 ay)
e)    Bamberg Rasathanesinde, 1973 (7 ay) 
Astronomi alanında araştırma ve incelemelerde bulunmuştur.
f)     Kuruculuğunu yaptığı “Ege Üniversitesi Rasathanesine Yardım Derneği” tarafından 1965-1971 yılları arasında aylık olarak çıkartılan Fen Dergisinin kuruculuğunu ve Düzenleme Kurulu üyeliğini yapmış, bu dergide çok sayıda makale yayınlanmıştır.
g)    1961 yılından 1969 yılına kadar Türk Ansiklopedisine astronomiyle ilgili 87 adet makale yazmıştır.
 
Kazandığı Ödüller:
 
a)      Türk Dil Kurumu 1971 Bilim Yapıtı Ödülü, Astronomi Dersleri Cilt III, “Astrofiziğe Giriş” (1970) adlı kitabı ile,
b)      Alexander von Humboldt Asistan Bursu, 1954-1956 (18 ay),
c)      Virginia Üniversitesi Araştırma Bursu, 1966-1967 (10 ay),
d)      Alexander von Humboldt Araştırma Bursu, 1973 (7 ay).
 
Yurt İçi ve Yurt Dışında Üyesi Olduğu Bilimsel Kuruluşlar:
 
a)      Alman Astronomi Derneği,  AG (1957),
b)      Türk Astronomi Derneği,  TAD (1958),
c)      Uluslar arası Astronomi Birliği  IAU (1964),
d)      Pasifik Astronomi Derneği,  ASP (1965),
e)      Uluslar arası Meteorit Derneği,  AG (1968),
f)       Türk Dil Kurumu  TDK (1970).
 
Science Citation İndex’te Kaç Kez Kaynak Gösterildiği  :   63
 
Yetiştirdiği Yüksek Lisans ve Doktoralı Eleman Sayısı  :
 
           14 Yüksek Lisans, 8 Doktora olmak üzere 22 adet Lisansüstü Tez Çalışmasını yöneterek sonuçlandırmıştır.
 

Prof.Dr.Abdullah Kızılırmak, 1925 yılında Pınarbaşı/Kayseri’de doğdu.

1947 yılında A.Ü.F.F.Matematik-Astronomi Bölümü’nden mezun oldu. 1947-1952 yıllarında Antakya Lisesi ve Ankara Atatürk Lisesi’nde gökbilim ve matematik  öğretmenliği yapmıştır. Doktorasını, 1957 yılında, A.Ü.F.F.Astronomi Kürsüsü’nden alan Kızılırmak, 1960 yılında aynı kürsüde doçent ve 1966 yılında ise Ege Üniversitesi Fen Fakültesi’nde astronomi profesörü olmuştur.

1952-1963 yıllarında, A.Ü.F.F. Astronomi Kürsü’sünde görev yapan Kızılırmak, bu süre içinde bir yandan fakültenin eğitim-öğretim hizmetlerinde bulunurken, diğer yandan da A.Ü. Gözzlemevi’nin kuruluşunda bilfiil çalışmıştır. Kızılırmak, 1963 yılında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi’ne atanmış ve burada Astronomi Kürsü’sünü (1963) ve Ege Üniversitesi Gözlemevi’ni (1965) kurmuştur.

Bu arada birçok yurt dışı üniversite, firma ve gözlemevi ile ortak çalışmalar yürüten Kızılırmak, 1965-1971 yılları arasında, Fen Dergisi’nin kuruculuğunu ve düzenleme kurulu üyeliğini yapmıştır.

 1975-1976 yılları arasında, Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi kurucu dekanlığını yapan Kızılırmak, 1966-1981 yılları arasında, E.Ü.F.F.Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölüm Başkanlığı ve 1976-1981 yılları arasında da iki dönem E.Ü.F.F.Dekanlığını yürütmüştür.

Ulusal anlamda bir Gözlemevi kurulması yönünde düşüncelerini ortaya koymuş, bu doğrultuda girişimlerde de bulunmuştur.  Görüş ve söylemleri ile bugün kuruluşunu tamamlamış olan TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nin gerçekleşmesi yolunda öncülük etmiştir.

Türkçe’ye çok büyük önem veren Kızılırmak, yazdığı kitaplarında Türkçe terimler kullanmaya özen göstermiş ve 1969 yılında, Türk Dil Kurumu’nda, Gökbilim Terimleri Sözlüğü’nü yayımlamıştır. 1961-1969 yılları arasında da Türk Ansiklopedisi’ne, gökbilim ile ilgili 87 adet makale yazmıştır.      

Birçok ulusal ve uluslar arası astronomi derneğinin üyesi olan Kızılırmak, ülkemizde ulusal gözlemevi kurulması çalışmalarının öncülerinden biri olmuştur. Özellikle, dünyamıza düşen göktaşları ve göktaşçıkları, Samanyolu’nun dönmesi ve değişen yıldızlar konularında 10’u yurt içinde ve 15’i yurt dışında olmak üzere 25 bilimsel makale yayımlamış ve bu makaleleri “Science Citation Index”te 62 kez kaynak gösterilmiştir.

E.Ü.F.F.Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’ndeki görevi sırasında, Astrofiziğe Giriş, Yıldızlar Bilgisi, Gök Mekaniği, Güneş Sistemi ve Örten Çift Yıldızlar derslerini okutmuş ve “Logaritma ve Sayı Çizelgeleri”, Küresel Gökbilim”, “Güneş Sistemi”, “Gök Mekaniği” ve “Astrofiziğe Giriş” isimli 5 kitap ve bir de gök atlası yayımlamıştır. Öğretim Üyeliği süresince 14 Yüksek Lisans ve 8 Doktora olmak üzere 22 adet lisansüstü tez çalışmasını yürüterek sonuçlandırmıştır.

Son derece çalışkan, vatansever ve demokrat kişiliği ile tanınan Prof.Dr.Abdullah Kızılırmak, 1981 yılında E.Ü.F.F. dekanı iken, zamanın askeri yönetimince görevinden uzaklaştırılmış ve 4 Aralık 1983 tarihinde vefat etmiştir. Prof.Dr.Abdullah Kızılırmak, ölümünden sonra, 1996 yılı TÜBİTAK Hizmet Ödülü’nü almıştır.

Kendisini saygıyla anıyoruz..